Pin It

Του Στέλιου Ιατρού.

Για να συντελεστεί ένα θαύμα απαιτείται η ανατροπή της εμπειρικά φυσιολογικής ροής κι αναμενόμενης εξέλιξης των πραγμάτων, δηλαδή πρέπει πρώτα ν’ ανατραπεί το πώς κανείς περιμένει εύλογα να εκτυλιχθούν τα περιστατικά της πραγματικότητας. Εάν τα πράγματα παραμείνουν ως έχουν, τότε δεν μιλάμε για θαύμα, αλλά για business as usual. Γι’ αυτό και το θαύμα συνιστά μιαν αντιδομή, μιαν ανατροπή δηλαδή της δομημένης πραγματικότητας. Ένας νεκρός ανασταίνεται ενώ όφειλε να παραμείνει νεκρός. Άρτοι κι ιχθύες πολλαπλασιάζονται, ενώ κάτι τέτοιο δεν προβλεπόταν απ’ τους φυσικούς νόμους που ορίζουν την αμετάβλητη κατάσταση της υλοενέργειας, κ.ο.κ.

Επομένως το θαύμα συνιστά μιαν «μοναδικότητα» (singularity) ανάμεσα στα ειδάλλως καθημερινά πράγματα, ή όπως λένε στην Φυσική, μιαν «ανωμαλία» (anomaly)—δηλαδή μιαν απόκλιση—κατά την εφαρμογή των κανόνων της εμπειρικά ομαλής πραγματικότητας: για να συντελεστεί ένα θαύμα απαιτείται η παραβίαση των κανόνων που διαφορετικά θα όριζαν μιαν ομαλά προβλέψιμη εξέλιξη της πραγματικότητας.

Στην ανθρώπινη ιστορία, που ’ναι η ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας, η πραγματικότητα διαμορφώνεται βάσει δύο μεγάλων παραμέτρων: η πρώτη είναι η βούληση των προσώπων, κι η δεύτερη είναι το πλαίσιο των κανόνων που προσδιορίζουν τα όρια που επιτρέπουν την υλοποίηση της βούλησής τους σε πράξη.

Κάποιες φορές όμως, προκύπτουν στην ανθρώπινη ιστορία και πρόσωπα με μεσσιανικά χαρακτηριστικά, πρόσωπα δηλαδή που είτε ανοίγουν την πόρτα κι εισέρχονται απ’ την υπερβατική τους διάσταση στην πραγματικότητα των θνητών με μεταφυσικό τρόπο, είτε πρόσωπα που ανήκοντας ήδη στην κοινωνία των ανθρώπων αποφασίζουν απολύτως αυτόβουλα πως προορίζονται να εφαρμόσουν την βούλησή τους με τρόπο μοναδικό, γιατί οι ίδιοι σκοπεύουν να το πράξουν πέραν απ’ το πλαίσιο των κανόνων που ίσχυαν για όλους τους άλλους μέχρι τη στιγμή εκείνη.

Σε παλαιότερο άρθρο μου—σε δύο websites που πλέον δεν υπάρχουν—είχα εισαγάγει τον όρο «αυτοκρατορικός μεσσιανισμός» για να περιγράψω εκείνη τη γενιά ηγετών (Τραμπ, Τρουντό, Μακρόν, οι πλέον γνωστοί) που εισέρχονται από μιαν αναπάντεχη πόρτα της ιστορίας, ωσάν Μεσσίες, κι υποστηρίζουν πως το πολιτικό όραμά τους συνιστά την αλήθεια, πως οι ίδιοι συνιστούν την μοναδική οδό, και πως το δικό τους φως δεν είναι του πολιτικού κόσμου τούτου, μιας και δεν προέρχονται απ’ τα πτωχευμένα κόμματα της εποχής τους.

Η μεταφυσική τους ρητορική δεν εξαντλείται στις εικόνες αυτές, οι οποίες κεφαλαιοποιούν πάνω στα δόγματα των θρησκευμάτων—τα οποία συνιστούν εμπεδωμένες όψεις της κοινωνίας μας κι έτσι δεν απαιτούν περαιτέρω διευκρίνιση και τεκμηρίωση ακριβώς λόγω της εξοικείωσης που έχουμε με την ιδέα του ενός μοναδικού προσώπου, ενός Μεσσία, του ενός ανδρός την αρχή του οποίου μπορούμε να εμπιστευτούμε να μας βγάλει απ’ τ’ αδιέξοδα—αλλά προχωρούν και στην ρητορική της αντίκρουσης των κανόνων, τους οποίους χαρακτηρίζουν ως διεφθαρμένους, και συχνά έτσι είναι, κι εγκατεστημένους ώστε να διαιωνίζουν θεσμικά την αδικία.

Αντιθέτως, τέτοια πρόσωπα αποζητούν άλλοτε σταδιακά μ’ επικοινωνιακό χάρισμα κι άλλοτε με την ορμητικότητα ενός ταύρου σε υαλοπωλείο (αυτό που ο Μακρόν χαρακτήρισε «hégémonie brutale» μιλώντας χθες στους G6+1 για τον Τραμπ) την ανατροπή των κανόνων και την εξύψωσή των ιδίων πάνω απ’ αυτούς, πάνω απ’ τους νόμους, ώστε η εξουσία τους να πηγάζει απ’ τους ίδιους, εξ ου και το «αυτοκρατορικόν» του όρου, κι από την προσωπική τους σχέση με τον λαό, που διαμορφώνεται απευθείας και χωρίς τους θεσμικούς ενδιάμεσους, όπως ειν’ οι εκπρόσωποι των άλλων τριών εξουσιών, των δύο τυπικών (νομοθετικής και δικαστικής) και της μίας άτυπης (των ΜΜΕ).

Όπως στην μεταφυσική ενατένιση των ανθρωπίνων πραγμάτων μια μεσσιανική φυσιογνωμία επιλέγει να υλοποιήσει την βούλησή της με μοναδικές, θαυματουργικές ενέργειες που αγνοούν τους φυσικούς νόμους, έτσι καί στην πολιτική πραγματικότητα τέτοιες φυσιογνωμίες επιλέγουν το θαύμα, τις πράξεις δηλαδή πολιτικής αντιδομής που ανατρέπουν τις καταστάσεις που οι κανόνες είχαν διαμορφώσει πριν εμφανιστούν αυτά τα πρόσωπα. Τέτοιες ενέργειες αποτελούν το μανιφέστο του πολιτικού τους οράματος, την αποκάλυψη δηλαδή της μοναδικής ταυτότητάς τους μέσα στην ιστορία.

Μέχρι τα χρόνια της Επανάστασης του 1789, δεν ήταν σπάνιο ο λαός να προστρέχει για να λάβει το ιατρικά θεραπευτικό άγγιγμα των Λουδοβίκων της Γαλλίας, γιατί πίστευαν πως οι μονάρχες μετείχαν μιας θεϊκής φύσης κι ευλογίας, πίστη διαδεδομένη στον Δυτικό Κόσμο ήδη απ’ τους ελληνιστικούς χρόνους που αργότερα εμπεδώθηκε με την θεσμοθετημένη λατρεία των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων, οι οποίοι ονομάζονταν «Αύγουστοι», δηλαδή «Σεβαστοί», προσωνύμιο που άρμοζε στους θεούς.

Μολονότι ένας πρόεδρος όπως ο Τραμπ δεν θα ’ταν εύκολο να ισχυριστεί τέτοια θεραπευτική δύναμη στις μέρες μας, κάτι τέτοιο δεν ειν’ ανοίκειο στην αμερικάνικη κουλτούρα, στην οποία ανθούν και σήμερα οι αμφιλεγόμενες διακονίες (ιερο)κηρύκων των λεγόμενων «Μegachurches», που είτε με την επίθεση των χειρών τους είτε απλά με το πέρασμά τους μπροστά από ασθενείς και το ανέμισμα του λευκού σακακιού τους ισχυρίζονται πως θεραπεύουν κάθε λογής αρρώστειες και διαταραχές των πιστών που καταρρέουν εκστατικά, πιστοποιώντας έτσι το μεταφυσικό θαύμα τους.

Αυτό που απομένει σε μιαν αυτοκρατορική μεσσιανική φυσιογνωμία όπως ο Τραμπ να πράξει ως θαύμα, ως δηλαδή μια θεαματική πράξη ανατροπής των κανόνων κι έτσι πιστοποίησης της μοναδικότητάς του, είναι πρώτον η κατάργηση των νόμων των προκατόχων του—κάτι στο οποίο έχει επιδοθεί με περισσή σπουδή—και δεύτερον η απάλειψη των συνεπειών της εφαρμογής των νόμων του συστήματος όπως αυτό είχε προ του ερχομού του. Και τούτο διότι ένας Μεσσίας έχει εξουσία επί του παρόντος, αλλά και του παρελθόντος όπως και του μέλλοντος.

Αυτή η δεύτερη διάσταση εκφράζεται με την σωρηδόν απονομή χάριτος τον τελευταίο καιρό εκ μέρους του Τραμπ, και πρόκειται για περιστατικά που λαμβάνουν εκτός από δημοσιότητα—μεγάλη προτεραιότητα για τον εμμονικό με την δημοσιότητα Ντόναλντ—καί ειδικό νόημα όταν συνεξεταστούν με τα συχνά τουΐτς του προέδρου που διακηρύσσουν την απόλυτη εξουσία του ν’ απονείμει χάρη ακόμα καί στον εαυτό του, εν όψει της πορείας της έρευνας του Ειδικού Ανακριτή Ρόμπερτ Μάλερ.

Μολονότι η δυνατότητα απονομής χάριτος προβλέπεται απ’ τους νόμους και το αμερικάνικο σύνταγμα, κι έτσι φαινομενικά δεν μοιάζει να συνιστά ανατροπή αλλά μάλλον εφαρμογή των νόμων, η ίδια η πρακτική της απονομής χάριτος αποτελεί κατάλοιπο στα προεδρικά συστήματα απ’ την εποχή των μοναρχικών, τότε που η μεσσιανική φυσιογνωμία του μονάρχη ενισχυόταν με τέτοιες υπερξουσίες που δύναντο ν’ ανατρέψουν τις αποφάσεις των δικαστών, κι έτσι ν’ ανατρέψουν τις συνέπειες της εφαρμογής των νόμων των ανθρώπων πάνω σ’ ανθρώπους. Η εξουσία της απονομής χάριτος τοποθετούσε, επομένως, τον μονάρχη πλησιέστερα στην θεϊκή σφαίρα, αίροντάς τον πάνω απ’ τον κόσμο των θνητών, για τους οποίους ίσχυαν οι δεσμεύσεις που δεν ίσχυαν για κείνον,κι έτσι του επιτρεπόταν να τις αγνοήσει.

Ο ίδιος ο Τραμπ διακηρύσσει στις δηλώσεις του αμέσως μετ’ από κάθε απονομή χάριτος πως έτσι διορθώνει κάποια μεγάλη αδικία που ’χε συντελεστεί εις βάρος κάποιου καταδίκου, μεμφόμενος έτσι ανοιχτά το σύστημα της Απονομής Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, που άλλωστε απλώς εφάρμοζε κείμενη νομοθεσία όταν εξέδιδε μιαν απόφαση. Ψέγοντας το δικαιικό σύστημα που ’χε σφάλλει ή αποδείχθηκε ανεπαρκές, κατά την ρητορική του προέδρου, προβάλλει τον εαυτό του και την διαχείριση της δικής του εξουσίας ως αφενός διορθωτική των πραγμάτων προς ωφέλεια των ανθρώπων—εκεί που η άτεγκτη Δικαιοσύνη τους έβλαψε—κι αφετέρου ως διαμορφωτική μιας νέας, δίκαιης αυτήν τη φορά πραγματικότητας, για τον ερχομό της οποίας ένας πολίτης μπορεί στο εξής να προσμένει μονάχα προσβλέποντας στο μεσσιανικό πρόσωπο του φιλάνθρωπου κι οικτίρμονος προέδρου, κι όχι στους άδικους και πεπερασμένων δυνατοτήτων δικαστές, τους οποίους ο Τραμπ ήδη βλέπει ως συστημικούς ανταγωνιστές, μιας και κατά πώς φαίνεται θα κληθούν να δικάσουν καί τον ίδιο στο μέλλον.

Συνάμα, ο Τραμπ αφαιρεί κύρος απ’ τους δικαστές και την Δικαιοσύνη, προετοιμάζοντας το ιδεολογικό πεδίο μεταξύ των υποστηρικτών του για το ενδεχόμενο της δικής του παραπομπής για την υπόθεση της (κατά πώς φαίνεται) συμπαιγνίας του με τους Ρώσους για την νίκη του στις εκλογές του 2016. Παράλληλα, φανερώνεται ο ίδιος ως πόλος εξουσίας ανώτερος του συστήματος των προκατόχων του, που έκαναν χρήση αυτής της μοναδικής αρμοδιότητας πάντοτε συμβουλευόμενοι την εισήγηση της ειδικής Διεύθυνσης του Υπ. Δικαιοσύνης για την εξέταση τέτοιων υποθέσεων, και σχεδόν ποτέ από μόνοι τους.

Πρόκειται για μιαν εξουσία που με περηφάνια την διαχειρίζεται ο ίδιος ως αυτοκράτορας, κι ως τέτοιος, πιστεύει, πως τοποθετείται πάνω απ’ το κύρος των νόμων, όπως φανέρωσε με την επιστολή που έστειλε στον Ρόμπερτ Μάλερ τον Γενάρη του 2018 το επιτελείο των δικηγόρων του, όπου ανέπτυσσαν τους ισχυρισμούς τους πως όσο βρίσκεται στο αξίωμα του προέδρου δεν δύναται να παραπεμφθεί σε καμία δίκη για κανένα ενδεχόμενο αδίκημα, ακόμα και γι’ ανθρωποκτονία, όπως ισχυρίστηκε προσφάτως ο δικηγόρος του και τέως δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ρούντι Τζουλιάνι.

Η απονομή χάριτος συνιστά πάντοτε μιαν ανατροπή της νομικής πραγματικότητας, μιαν ακύρωση των συνεπειών των αποφάσεων της Δικαιοσύνης, και γι’ αυτό μια πράξη σχετικοποίησης του κύρους της, ενώ ταυτόχρονα μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για την ανάδειξη του κύρους της εκτελεστικής εξουσίας, γι’ αυτό και μέχρι την εποχή Τραμπ είχε ασκηθεί με φειδώ και χωρίς τυμπανοκρουσίες που θα πλήγωναν την εικόνα της Δικαιοσύνης, όμως τώρα πια στο γραφείο του προέδρου βρίσκονται ήδη άλλες τριάντα τέτοιες αποφάσεις που περιμένουν την υπογραφή του. Η μοναδικότητα του θαύματος της απονομής χάριτος πρόκειται να μετατραπεί σε οικεία πρακτική, ίσως για να μην προκαλέσει καμίαν έκπληξη όταν στο μέλλον ο Τραμπ απονείμει την χάρη στον ίδιο και στους συγγενείς του, που επίσης ερευνώνται ποινικώς για την ίδια και για σχετιζόμενες υποθέσεις.

Στην εποχή των θεαματικών πράξεων ενός προσώπου που απέκτησε νέα ταυτότητα μεσ’ απ’ το κυνήγι της τηλεοπτικής θεαματικότητας, θα ’ταν αμέλεια εκ μέρους του παρατηρητή να μην συνεξετάσει το ειδικό βάρος που κουβαλούν τέτοιες συμπεριφορές που εκφεύγουν του κανόνα ανατρέποντάς τον.

Related Articles

Στο λιμάνι της Βαλέτας έφτασε το Aquarius με 141 μετανάστες Στο λιμάνι της Βαλέτας έφτασε το Aquarius με 141 μετανάστες
Στο λιμάνι της Βαλέτας έφτασε το πλοίο Aquarius που μεταφέρει 141 πρόσφυγες και μετανάστες, ανάμεσά τους δεκάδες παιδιά.Μετά από πενθήμερη διελκυστίνδα ανάμεσα σε χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης...
Γερμανία: «Βουνό» τα προβλήματα στην εσωτερική πολιτική Γερμανία: «Βουνό» τα προβλήματα στην εσωτερική πολιτική
Στις κόλπους της γερμανικής κυβέρνησης επικρατεί η συνήθης ραστώνη των διακοπών. Αλλά μόνο φαινομενικά. Διότι η καγκελάριος βρίσκεται ενώπιον μεγάλων προβλημάτων στο εσωτερικό, με τα οποία θα πρέπει...
Σε τεντωμένο σχοινί οι σχέσεις Τουρκίας-HΠΑ Σε τεντωμένο σχοινί οι σχέσεις Τουρκίας-HΠΑ
Εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων με τις ΗΠΑ επιζητά η Τουρκία, αλλά μόνο σε λεκτικό επίπεδο αφού αυξάνει δραστικά τους δασμούς για αμερικανικά προϊόντα. Στο μεταξύ και η υπόθεση Μπράνσον...
ITAR TASS: Τέλη Σεπτεμβρίου φεύγει από τη Μόσχα ο Έλληνας πρέσβης ITAR TASS: Τέλη Σεπτεμβρίου φεύγει από τη Μόσχα ο Έλληνας πρέσβης
Το φθινόπωρο, πιθανότατα στα τέλη Σεπτεμβρίου, θα αποχωρήσει από τη Μόσχα ο Έλληνας πρέσβης στη Ρωσία Ανδρέας Φρυγανάς αναφέρει το ρωσικό πρακτορείο ΙTAR TASS, επικαλούμενο ελληνική διπλωματική πηγή.&...
Τουρκία: Απερρίφθη το αίτημα απελευθέρωσης του πάστορα Μπράνσον Τουρκία: Απερρίφθη το αίτημα απελευθέρωσης του πάστορα Μπράνσον
Τουρκικό δικαστήριο απέρριψε σήμερα το αίτημα του Αμερικανού πάστορα Άντριου Μπράνσον για άρση της κατ' οίκον κράτησης και της ταξιδιωτικής απαγόρευσης που του έχουν επιβληθεί, όπως...
Στην επίθεση ο Ερντογάν: Δασμοί έως και 140% σε αμερικανικά εισαγόμενα προϊόντα Στην επίθεση ο Ερντογάν: Δασμοί έως και 140% σε αμερικανικά εισαγόμενα προϊόντα
Σε αντίποινα στις ΗΠΑ προχώρησε ο Ρετζέπ Ερντογάν την Τετάρτη, με επιβολή δασμών έως και 140% σε αμερικανικά εισαγόμενα προϊόντα. Η Άγκυρα προέβη σε μεγάλη αύξηση των τελωνειακών...
Ιταλία: Στους 39 οι νεκροί στη Γένοβα από την κατάρρευση της οδογέφυρας Ιταλία: Στους 39 οι νεκροί στη Γένοβα από την κατάρρευση της οδογέφυρας
Στους 39 ανέβηκε ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν χάσει μέχρι στιγμής τη ζωή τους από την κατάρρευση της οδογέφυρας στη Γένοβα, σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της Ιταλίας Ματέο Σαλβίνι....
Μονόδρομος τα capital controls στη Τουρκία Μονόδρομος τα capital controls στη Τουρκία
Η διαμάχη Τουρκίας-ΗΠΑ οδήγησε το τουρκικό νόμισμα σε ελεύθερη πτώση που συνεχίζεται και αυτή την εβδομάδα. Η αντίδραση της Άγκυρας δεν φαίνεται να βοηθά την κατάσταση.Η πτώση της τουρκικής λίρας...
Κορυφαίο πανεπιστήμιο του κόσμου το Χάρβαρντ - Τρία ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκονται μεταξύ των 500 καλύτερων Κορυφαίο πανεπιστήμιο του κόσμου το Χάρβαρντ - Τρία ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκονται μεταξύ των 500 καλύτερων
Τρία ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκονται μεταξύ των 500 καλύτερων του κόσμου, σύμφωνα με την Παγκόσμια Ακαδημαϊκή Αξιολόγηση των Πανεπιστημίων (ARWU), τη γνωστή και ως "Κατάταξη της Σαγκάης",...
Βρετανός πολίτης ο άντρας που έπεσε με το αυτοκίνητο του στο βρετανικό κοινοβούλιο Βρετανός πολίτης ο άντρας που έπεσε με το αυτοκίνητο του στο βρετανικό κοινοβούλιο
Ο άνδρας που έπεσε σήμερα με το αυτοκίνητό του πάνω σε πεζούς στο Λονδίνο, έξω από το βρετανικό κοινοβούλιο, είναι Βρετανός πολίτης που ήρθε από ξένη χώρα, δήλωσε ο υπουργός Ασφαλείας Μπεν Ουάλας...

Tags: