Οι δημοσκοπήσεις συνήθως γίνονται αντικείμενο συζήτησης για τα ποσοστά των κομμάτων. Εκεί όμως που κρύβονται τα πραγματικά πολιτικά συμπεράσματα είναι στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των ψηφοφόρων. Και η τελευταία δημοσκόπηση της MRB περιλαμβάνει ορισμένα στοιχεία που αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής, ιδιαίτερα για την πορεία του ισχυρότερου κόμματος του «πατριωτικού χώρου», της Ελληνικής Λύσης.
Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι το κόμμα, μετά τις δημοσκοπικές «αναταράξεις» μετά την εμφάνιση δύο νέων κομμάτων, σταθεροποιείται στα προηγούμενα υψηλά ποσοστά του. Είναι κυρίως το ποιοι το στηρίζουν, γιατί το στηρίζουν και πόσο σταθερή είναι αυτή η στήριξη.
Κριτήριο ψήφου
Ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα που χρησιμοποιούν διαχρονικά οι πολιτικοί αντίπαλοι της Ελληνικής Λύσης είναι ότι πρόκειται για ένα προσωποκεντρικό κόμμα, το οποίο στηρίζεται αποκλειστικά στην προσωπικότητα του Κυριάκου Βελόπουλου.
Τα ίδια όμως τα στοιχεία της MRB δεν επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα. Στο ερώτημα ποιο είναι το βασικό κριτήριο ψήφου, μόλις το 4,4% των ψηφοφόρων της Ελληνικής Λύσης απαντά ότι ψηφίζει με βασικό κριτήριο «το πρόσωπο του αρχηγού του κόμματος».
Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ όλων σχεδόν των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή. Για λόγους σύγκρισης:
Ασφαλώς, το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι ο πρόεδρος δεν αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τους ψηφοφόρους του κόμματος. Δείχνει όμως ότι, σύμφωνα με αυτή τη μέτρηση, οι ψηφοφόροι της Ελληνικής Λύσης δηλώνουν σε πολύ μικρότερο βαθμό από άλλους ότι η επιλογή τους καθορίζεται πρωτίστως από το πρόσωπο του αρχηγού.
Συνεχίζοντας με τα κριτήρια ψήφου, η Ελληνική Λύση εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό από όλα τα κόμματα στην απάντηση «να πάει η χώρα μπροστά», με 14,4%.
Ταυτόχρονα, καταγράφει εξαιρετικά υψηλή επίδοση και στο σημαντικότερο συνολικά κριτήριο των πολιτών «να δω αποτέλεσμα στην καθημερινότητά μου», όπου συγκεντρώνει 33,6%, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ των κομμάτων και πολύ κοντά στις κορυφαίες επιδόσεις.
Τα δύο αυτά ευρήματα, όταν συνδυάζονται με το πολύ χαμηλό ποσοστό της επιλογής «λόγω αρχηγού», επιτρέπουν μια εύλογη πολιτική ανάγνωση. Ένα σημαντικό μέρος της εκλογικής βάσης της Ελληνικής Λύσης φαίνεται να δηλώνει ότι την επιλέγει επειδή θεωρεί πως μπορεί να προσφέρει λύσεις για τη χώρα και την καθημερινότητα και όχι επειδή ταυτίζεται απλώς με τον πολιτικό της αρχηγό.
Με άλλα λόγια, οι ψηφοφόροι εμφανίζονται να αποδίδουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις προγραμματικές θέσεις και στις πολιτικές προτεραιότητες του κόμματος.
Βεβαιότητα ψήφου
Εξίσου αποκαλυπτική είναι η εικόνα στη βεβαιότητα ψήφου. Το 73,6% όσων δηλώνουν σήμερα ότι θα ψηφίσουν Ελληνική Λύση απαντά ότι είναι απόλυτα ή μάλλον βέβαιο για την επιλογή του.
Το ποσοστό αυτό δεν είναι το υψηλότερο της έρευνας, αλλά βρίσκεται σε επίπεδο που καταδεικνύει ιδιαίτερα υψηλή συσπείρωση, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι η Ελληνική Λύση έχει δεχθεί έντονη πολιτική πίεση τα τελευταία χρόνια τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από τα υπόλοιπα κόμματα του ίδιου πολιτικού χώρου.
Παράλληλα, μόλις 23,9% δηλώνει ότι δεν είναι ιδιαίτερα ή καθόλου βέβαιο για την ψήφο του.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η εκλογική βάση του κόμματος παραμένει ιδιαίτερα ανθεκτική στις πολιτικές μεταβολές και στις συγκυριακές δημοσκοπικές διακυμάνσεις. Σε μια εποχή αυξημένης εκλογικής ρευστότητας, η ύπαρξη ενός τόσο συμπαγούς πυρήνα αποτελεί σημαντικό πολιτικό πλεονέκτημα.
Αναγωγή και περιθώριο σφάλματος
Ένα ακόμη στοιχείο που συχνά περνά απαρατήρητο αφορά την αναγωγή με το περιθώριο σφάλματος.
Η μέση εκτίμηση της MRB δίνει: ΠΑΣΟΚ: 11,1%, Ελπίδα για τη Δημοκρατία: 8,8%, Ελληνική Λύση: 8,7%. Με μια πρώτη ματιά, η τρίτη θέση φαίνεται να ανήκει στο ΠΑΣΟΚ.
Ωστόσο, οι ίδιες οι αναγωγές της εταιρείας δείχνουν ότι η Ελληνική Λύση μπορεί να κινηθεί έως το 10,1%, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία έως το 10,2%, ενώ το ΠΑΣΟΚ μπορεί να υποχωρήσει έως το 9,6%.
Δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί ποιο ακριβώς σενάριο θα επιβεβαιωθεί στις κάλπες. Είναι όμως εύλογο να παρατηρήσει κανείς ότι, μέσα στα όρια που δίνει η ίδια η δημοσκόπηση, η μάχη για την τρίτη θέση παραμένει ανοιχτή. Αν, για παράδειγμα, η Ελληνική Λύση κινηθεί προς το ανώτερο εύρος της εκτίμησής της και το ΠΑΣΟΚ ή η Ελπίδα για τη Δημοκρατία κινηθούν προς το μέσο ή το κατώτερο όριό τους, τότε η κατάταξη μπορεί να διαφοροποιηθεί.
Συμπεράσματα
Τα ποιοτικά στοιχεία της MRB σκιαγραφούν μια ενδιαφέρουσα εικόνα για την Ελληνική Λύση.
Μια εκλογική βάση που εμφανίζεται ιδιαίτερα συνεκτική. Ψηφοφόροι που δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται κυρίως για αποτελέσματα στην καθημερινότητα και για την πορεία της χώρας. Και, ταυτόχρονα, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά επιλογής με αποκλειστικό κριτήριο τον αρχηγό, γεγονός που δεν επιβεβαιώνει την κατηγορία περί ενός προσωποπαγούς κόμματος.
Σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η απόσταση από την τρίτη θέση βρίσκεται εντός των ορίων που αφήνει ανοιχτά η ίδια η δημοσκόπηση, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η Ελληνική Λύση διατηρεί όχι μόνο εκλογική δυναμική, αλλά και ποιοτικά χαρακτηριστικά που μπορούν να της επιτρέψουν να διεκδικήσει ακόμη υψηλότερη θέση στο πολιτικό σκηνικό, εφόσον καταφέρει να διευρύνει την απήχησή της πέρα από τον ήδη σταθερό πυρήνα των ψηφοφόρων της.
Οι εκλογές δεν κρίνονται στα γραφεία των εταιρειών δημοσκοπήσεων, αλλά στην κάλπη. Και καθώς μπαίνουμε σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα προεκλογική περίοδο, μένει να αποδειχθεί αν οι μετρήσεις θα καταφέρουν να καταγράψουν τον πραγματικό παλμό της κοινωνίας ή αν θα διαψευστούν για ακόμη μία φορά από την ετυμηγορία των πολιτών.
