Από την 1η Ιανουαρίου, η Ρουμανία και η Βουλγαρία εντάχθηκαν πλήρως στον χώρο Σένγκεν και κατήργησαν επίσημα τα κοινά σκληρά σύνορά τους -και εκείνα μεταξύ αυτών και της υπόλοιπης Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι δύο χώρες περίμεναν αυτή τη στιγμή για σχεδόν δύο δεκαετίες. Και οι δύο υπέβαλαν αίτηση για ένταξη στη Σένγκεν το 2005, δύο χρόνια πριν από την ένταξή τους στην ΕΕ το 2007. Μέχρι το 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις κήρυξε επίσης έτοιμες να ενταχθούν στον χώρο ελεύθερης κυκλοφορίας, αλλά στη συνέχεια χρειάστηκαν άλλα 14 χρόνια για να πείσουν κάθε άλλο κράτος μέλος για την καταλληλότητά τους, και κυρίως για την ικανότητά τους να υπερασπιστούν τα εξωτερικά σύνορα.
«Επιδείξατε όραμα, υπομονή και αποφασιστικότητα», ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν σε μια ανάρτηση που έχει πλέον διαγραφεί στο X. “Ανήκετε στο Σένγκεν”.
Οι τελευταίες εναπομείνασες χώρες της ΕΕ που τερμάτισαν το βέτο τους στην ένταξη ήταν η Αυστρία και οι Κάτω Χώρες, οι οποίες συμφώνησαν επίσημα με τη διεύρυνση τον Δεκέμβριο, μετά από μήνες διαπραγματεύσεων υπό την ουγγρική προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η Βουδαπέστη αντιμετώπισε επίσης τη διεύρυνση του Σένγκεν ως μία από τις προτεραιότητές της κατά την πρώτη της προεδρία το 2011, οπότε το περασμένο έτος αποτέλεσε το τελευταίο κεφάλαιο αυτής της δεκαετούς διπλωματικής προσπάθειας.
Η διεύρυνση του Σένγκεν γιορτάστηκε ως το «πιο απτό αποτέλεσμα» της ουγγρικής προεδρίας.
🎉 It’s official! As we just entered 2025, Bulgaria & Romania have fully joined Schengen. At midnight, StateSec Levente Magyar removed one of the border gates at the Hungarian-Romanian border, marking the most tangible result of the Hungarian presidency. #HU24EU
🇭🇺🇪🇺 pic.twitter.com/zlyenOGnZp— Hungary in the EU (@HU24EU) December 31, 2024
Σύμφωνα με τη «Διακήρυξη της Βουδαπέστης» -μια διακυβερνητική συμφωνία που υπογράφηκε από την Αυστρία, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία τον Νοέμβριο- η Βιέννη συμφώνησε να άρει το βέτο της με αντάλλαγμα εγγυήσεις ότι τα δύο κράτη μέλη θα συνεχίσουν να ενισχύουν τα μέτρα τους κατά της παράνομης μετανάστευσης και να εφαρμόζουν τυχαίους αστυνομικούς ελέγχους σε ακτίνα 30 χιλιομέτρων από τα σημεία διέλευσης των συνόρων, προκειμένου να αποτρέψουν τους διακινητές μεταναστών που προσπαθούν να καλύψουν το κενό.
Η συμφωνία προβλέπει ότι οι συνοριακοί έλεγχοι θα διενεργούνται από την αστυνομία και στις δύο πλευρές για «τουλάχιστον» άλλους έξι μήνες «προκειμένου να μετριαστεί η πιθανή αλλαγή των μεταναστευτικών προτύπων που μπορεί να προκύψει ως άμεση συνέπεια της απουσίας εσωτερικών συνόρων».
Οι έλεγχοι αυτοί είναι παρόμοιοι με εκείνους που εφάρμοσαν πολλά κράτη μέλη της ΕΕ τα προηγούμενα χρόνια, όπως η Γερμανία, ως απάντηση στον σταθερά αυξανόμενο αριθμό παράνομων διελεύσεων. Ορισμένα, όπως η Δανία, έθεσαν ακόμη και την ιδέα της επαναφοράς του σκληρού συνοριακού ελέγχου για τον έλεγχο όλης της εισερχόμενης κυκλοφορίας – προκαλώντας φόβους ότι η ίδια η Συνθήκη Σένγκεν καταρρέει λόγω της αδυναμίας αποτροπής των παράνομων εισόδων στα εξωτερικά σύνορα.
Παρ’ όλα αυτά, η Βιέννη αναγνώρισε ότι η Ρουμανία και η Βουλγαρία έχουν επιτύχει μεγάλη πρόοδο στο θέμα αυτό. Οι τοπικές αρχές επιμένουν ότι ενώ θα εκτελούν επιμελώς τα καθήκοντά τους, όπως προβλέπεται στη συμφωνία, οι τυχαίοι έλεγχοι δεν θα επηρεάσουν τη γενική ροή της κυκλοφορίας μέσω των συνόρων.
Since midnight, Romania is in Schengen, and the first to cross the border freely was… a dog, coming from Hungary. 💁🏻♂️🤡 pic.twitter.com/iFdy5H4HRs
— one green X (@onegreenx) January 1, 2025
