Pin It

Τον Μάιο συμπληρώνονται οκτώ ολόκληρα χρόνια από την είσοδο της χώρας μας σε προγράμματα χρηματοδοτικής στήριξης. Οι θεσμικές διευθετήσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων της εποχής έφεραν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην Ευρωζώνη. Στο πλαίσιο της «νομισματικής ειρήνης», το ΔΝΤ κλήθηκε να συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα το 2010 κατ’ εξαίρεση όσων προέβλεπε το καταστατικό του. Για την εξαίρεση αυτή το Ταμείο επικαλέσθηκε τον υπαρκτό «συστημικό» κίνδυνο εξάπλωσης της κρίσης σε ολόκληρη την Ευρωζώνη. Καθώς στη νομισματική ένωση του ευρώ δεν υπήρχε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο ως θεσμός αντίστοιχος του ΔΝΤ, η Ευρωζώνη χρειάσθηκε την τεχνογνωσία και τη συνδρομή του Ταμείου στα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής που εφαρμόσθηκαν στις οικονομίες εκείνες, οι οποίες επλήγησαν διαδοχικά από τη μετάσταση της αμερικανικής κρίσης στην εδώ πλευρά του Ατλαντικού.

 Ωστόσο οι διαπραγματεύσεις επί διαπραγματεύσεων σε όλη αυτή τη μακρά περίοδο παρέχουν ένα σχετικά ασφαλές πλαίσιο εξαγωγής συμπερασμάτων οιονεί αξιωματικού χαρακτήρα. Τα συνοψίζω στα ακόλουθα: πρώτον, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο παραμένει σταθερά άκαμπτο και αμετακίνητο στις θέσεις του, απαιτώντας και «μεταρρυθμίσεις» (με ή χωρίς εισαγωγικά) από την ελληνική κυβέρνηση και γενναία ελάφρυνση χρέους (χωρίς ονομαστικό κούρεμα) από τους Ευρωπαίους εταίρους - πιστωτές της χώρας μας· δεύτερον, η πλευρά της Κομισιόν είναι μονίμως περισσότερο αισιόδοξη από το Ταμείο στις εκτιμήσεις για τους ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας· και τρίτον, το μέτρο στις διαπραγματεύσεις των «θεσμών» που αφορούν το δημόσιο χρέος και τον τραπεζικό τομέα δίδεται κατά κανόνα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).      

Σε αυτό το πλαίσιο έχει αξία η προειδοποίηση του επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ ότι «το πρόγραμμα ολοκληρώνεται τον Αύγουστο, οι προθεσμίες είναι σφικτές και ο στόχος είναι να έχουν τελειώσει όλα έως τις 21 Ιουνίου».  

Κατά πόσον είναι όμως αυτό εφικτό; Η απάντηση είναι διττή:  

Είναι εξαιρετικά δύσκολο και εφόσον το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αποφασίσει να αποχωρήσει οριστικά από το ελληνικό πρόγραμμα, με τη χρησιμοποίηση μέρους των αδιάθετων κεφαλαίων του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας για την επαναγορά των δανείων που έχει χορηγήσει το ΔΝΤ στην Ελλάδα. Είναι όμως πρακτικά αδύνατο, αν οι θεσμικές διευθετήσεις για τη μεταμνημονιακή εποχή περιλαμβάνουν το Ταμείο στην πρώτη θέση εποπτείας της δημοσιονομικής πορείας της χώρας μέχρι και το 2022. Στην περίπτωση αυτή, η ευρωπαϊκή μεθόδευση ενός «success story» για το ισχύον μνημονιακό πρόγραμμα θα προσκρούσει στον αναβαθμισμένο ρόλο που θα διεκδικεί, ενδεχομένως και για ευρύτερους γεωπολιτικούς και γεωοικονομικούς λόγους, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.  

Σε κάθε περίπτωση η επιτήρηση της χώρας μας θα είναι μακροχρόνια. Μην ξεχνάμε ότι το ελληνικό ζήτημα χαρακτηρίζεται διαρκώς σε όλα τα διεθνή φόρα ως ιδιαίτερο. Στην αρχή το 2010 απετέλεσε «πείραμα», στη μέση μετέπεσε σε «ειδική περίπτωση» και στο τέλος παραμένει ως τέτοια· δυστυχώς...  

Tags: