Κορωνοϊός: Πώς μεταδίδουν τον Covid-19 οι ασυμπτωματικοί φορείς

Οι εξετάσεις για τον COVID-19 και η καραντίνα των ασθενών που νοσούν από τον ιό είναι ένα καλό μέτρο για την πρόληψη της μετάδοσης του SARS-CoV-2. Ωστόσο, γνωρίζουμε σήμερα ότι ένα σημαντικό ποσοστό της μετάδοσης του ιού προέρχεται και από ασυμπτωματικούς φορείς.

1. Τι είναι ο Ασυμπτωματικός Φορέας;

Ο SARS-CoV-2, δηλαδή ο ιός που ευθύνεται για τον COVID-19, μπορεί να προκαλέσει αρκετά διαφορετικά συμπτώματα.

Ορισμένοι άνθρωποι που μολύνονται με τον ιό, μπορεί να μην παρουσιάσουν κανένα σύμπτωμα. Αυτοί είναι οι ασυμπτωματικοί φορείς του ιού.

Μετά την αρχική μόλυνση με τον SARS-CoV-2, χρειάζονται περίπου 5-14 ημέρες μέχρι να εμφανιστούν συμπτώματα, τα οποία μπορεί να είναι από πολύ ήπια μέχρι απειλητικά για τη ζωή. Ο χρόνος από την αρχική μόλυνση μέχρι την εμφάνιση των συμπτωμάτων λέγεται προσυμπτωματική φάση.

Όταν μιλάμε για ασυμπτωματική μετάδοση του SARS-CoV-2, πρακτικά αναφερόμαστε στη μετάδοση είτε από ασυμπτωματικούς φορείς είτε από ασθενείς που βρίσκονται στο προσυμπτωματικό στάδιο.

2. Ποιο είναι το Ποσοστό των Ασυμπτωματικών Φορέων;

Αυτή τη στιγμή, οι εκτιμήσεις σχετικά με τον αριθμό των ασυμπτωματικών φορέων θέλουν τον αριθμό τους να βρίσκεται ανάμεσα σε 18% και 80%. Όπως βλέπουμε, το εύρος αυτό είναι αρκετά μεγάλο, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν σαφή επιδημιολογικά δεδομένα και οι έρευνες που έχουν προσπαθήσει να δώσουν απάντηση στο παραπάνω ερώτημα συχνά καταλήγουν σε διφορούμενα αποτελέσματα.

Ο καλύτερος τρόπος να διαπιστωθεί ποιο είναι το ποσοστό των ασυμπτωματικών φορέων είναι να εξεταστεί το σύνολο του πληθυσμού ανεξαρτήτως αν παρουσιάζει συμπτώματα ή όχι και στη συνέχεια να παρακολουθούμε τους ασθενείς για να διαπιστώσουμε αν θα παρουσιάσουν συμπτώματα αργότερα.

Μία πρόσφατη έρευνα που εξέτασε ένα μεγάλο αριθμό ατόμων από το San Francisco, διαπίστωσε ότι το 53% των ασθενών που μολύνθηκαν με τον ιό ήταν ασυμπτωματικοί όταν έγιναν οι εξετάσεις, με το 42% να παραμένουν ασυμπτωματικοί τις επόμενες 2 εβδομάδες.

Μία άλλη πρόσφατη μελέτη συνέκρινε τα δεδομένα 16 ερευνών και κατέληξε το συνολικό ποσοστό των ασυμπτωματικών λοιμώξεων είναι 40-45%. Το ποσοστό αυτό συμφωνεί με αυτό της έρευνας του San Francisco, ωστόσο οι έρευνες που εξέτασε η μελέτη παρουσίαζαν μεγάλη ποικιλομορφία ως προς το μέγεθος και την ποιότητά τους, ενώ περιελάμβαναν επίσης αρκετούς προσυμπτωματικούς ασθενείς.

Αν και προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα, όπως φαίνεται το πραγματικό ποσοστό των ασυμπτωματικών φορέων είναι κοντά στο 40%.

3. Πώς Μεταδίδεται ο Ιός από τους Ασυμπτωματικούς Φορείς;

Αντίθετα με τους περισσότερους ιούς, ο SARS-CoV-2 παρουσιάζει εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις στον ανώτερο αναπνευστικό σωλήνα, ιδιαίτερα στη ρίνα και το στόμα. Όταν τα σωματίδια του ιού εξέρχονται από τον οργανισμό, μπορεί να καταλήξουν σε άλλα άτομα προκαλώντας μόλυνση.

Τελευταία δεδομένα έχουν δείξει ότι η έκλυση σωματιδίων του ιού από προσυμπτωματικούς ασθενείς είναι ιδιαίτερα υψηλή, σχεδόν σε αντίστοιχα επίπεδα με τη γρίπη. Ωστόσο, οι ασθενείς που νοσούν από γρίπη δεν απελευθερώνουν σωματίδια του ιού κατά τη διάρκεια του προσυμπτωματικού σταδίου.

Η περιοχή όπου πολλαπλασιάζεται ο ιός έχει επίσης μεγάλη σημασία. Ο SARS-CoV, ο ιός δηλαδή που προκάλεσε την επιδημία του SARS το 2003, δεν πολλαπλασιάζεται στη ρίνα και στο στόμα, αλλά βαθιά στους πνεύμονες. Καθώς ο SARS-CoV-2 φτάνει υψηλές συγκεντρώσεις στη ρίνα και το στόμα, είναι ευκολότερο να μεταδοθεί σε άλλα άτομα.

Όταν ομιλούμε ή βήχουμε, απελευθερώνεται σίελος και βλέννη στον αέρα. Καθώς ο SARS-CoV-2 πολλαπλασιάζεται στη ρίνα και το στόμα, με αποτέλεσμα να φτάνει σε υψηλές συγκεντρώσεις στις περιοχές αυτές, είναι ευκολότερο να μεταδοθεί σε άλλα άτομα, ακόμα κι αν ο φορέας δεν παρουσιάζει συμπτώματα.

4. Ποια είναι τα Ποσοστά της Ασυμπτωματικής Μετάδοσης του COVID-19;

Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουμε ακόμα ποιο ποσοστό μετάδοσης του ιού αποδίδεται σε ασυμπτωματικούς ή προσυμπτωματικούς ασθενείς. Ωστόσο, τελευταία δεδομένα δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό δεν είναι αμελητέο.

Ένα προγνωστικό μοντέλο που δημοσιεύτηκε στην αρχή της πανδημίας έδειξε ότι μέχρι και το 80% των μολύνσεων αποδίδεται πιθανώς σε μη καταγεγραμμένα περιστατικά. Οι περισσότεροι από τους παραπάνω ασθενείς ήταν ασυμπτωματικοί ή είχαν πολύ ήπια συμπτώματα με αποτέλεσμα να μην πάνε στο νοσοκομείο. Αν και το μοντέλο είναι αρκετά ενδιαφέρον, οι επιστήμονες είχαν κάνει πολλές παραδοχές για να καταλήξουν στα παραπάνω αποτελέσματα, επομένως είναι δύσκολο να γνωρίζουμε αν η εκτίμησή τους είναι ακριβής.

Μία έρευνα που εξέτασε τη μετάδοση του ιού στην Κίνα διαπίστωσε ότι οι ασυμπτωματικοί ασθενείς μπορούν να μεταδώσουν τον ιό εξίσου εύκολα με τους συμπτωματικούς.

Αν από το σύνολο των ασθενών που έχουν μολυνθεί με τον ιό, το 50% περίπου είναι ασυμπτωματικοί μεταδίδουν τον ιό εξίσου αποτελεσματικά με τους συμπτωματικούς ασθενείς, τότε είναι προφανές ότι το ποσοστό ασυμπτωματικής μετάδοσης είναι αρκετά υψηλό.

5. Τι Μπορούμε να Κάνουμε για να Περιορίσουμε την Ασυμπτωματική Μετάδοση του COVID-19;

Για να περιορίσουμε την εξάπλωση ενός ιού που μεταδίδεται από ασυμπτωματικούς φορείς, καταλαβαίνουμε ότι θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη σημασία στα μέτρα πρόληψης.

Γνωρίζουμε σήμερα ότι τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και η απαγόρευση της κυκλοφορίας μπορούν να περιορίσουν αποτελεσματικά την εξάπλωση του ιού, ωστόσο έχουν σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες. Τα μέτρα αυτά ήταν απαραίτητα όταν δεν γνωρίζαμε τον τρόπο μετάδοσης του ιού, ωστόσο σήμερα είναι πλέον σαφές ότι ο ιός πολλαπλασιάζεται και αποικεί τον ανώτερο αναπνευστικό σωλήνα σε υψηλά ποσοστά.

Αυτό σημαίνει ότι η χρήση μάσκας από το σύνολο του πληθυσμού αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης και πλέον υπάρχουν δεδομένα που επιβεβαιώνουν την αντίληψη αυτή.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) συμφωνεί επίσης με την εφαρμογή του παραπάνω μέτρου σύμφωνα με μία οδηγία που εξέδωσε στις 5 Ιουνίου.

Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακριβώς ποιος είναι ακριβής αριθμός των περιστατικών του COVID-19 που αποδίδονται σε ασυμπτωματική μετάδοση, ωστόσο οι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι η τελευταία έχει αποτελέσει σημαντικό κομμάτι στην παρούσα πανδημία.

Μέχρι την ανάπτυξη ενός εμβολίου, η χρήση μάσκας και η κοινωνική αποστασιοποίηση μπορούν να περιορίσουν την ασυμπτωματική μετάδοση και να βοηθήσουν στην πρόληψη της περαιτέρω εξάπλωσης της πανδημίας.