Σχεδόν 8.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή αγνοούνται το 2025 σε επικίνδυνες διαδρομές παράνομης μετανάστευσης, από τη Μεσόγειο έως το Κέρας της Αφρικής, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης. Ο πραγματικός αριθμός ωστόσο εκτιμάται ότι είναι ακόμη μεγαλύτερος.
Η παράνομη διακίνηση ως θανατηφόρα «βιομηχανία»
Τα στοιχεία αναδεικνύουν μια ωμή πραγματικότητα: όσο η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική παραμένει χαλαρή, τόσο περισσότεροι άνθρωποι ωθούνται στα χέρια των διακινητών. Πρόκειται για οργανωμένα κυκλώματα που εμπορεύονται την απελπισία, στοιβάζουν ανθρώπους σε σαπιοκάραβα και επικίνδυνες διαδρομές και τους εγκαταλείπουν στη μοίρα τους. Αυτή η εγκληματική δραστηριότητα, και όσοι την ανέχονται ή τη διευκολύνουν, φέρει άμεση ευθύνη για τους θανάτους.
«Δεν είναι αναπόφευκτο» – αλλά ποιος ευθύνεται;
Η γενική διευθύντρια του IOM Έιμι Πόουπ παραδέχθηκε ότι «η συνεχιζόμενη απώλεια ζωών στις μεταναστευτικές διαδρομές είναι μια παγκόσμια αποτυχία που δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ως κανονικότητα». Ωστόσο, πέρα από τις διαπιστώσεις, η ουσία παραμένει: οι θάνατοι δεν είναι «μοίρα». Είναι το αποτέλεσμα της παράνομης μετανάστευσης που τροφοδοτεί τα κυκλώματα διακινητών και της πολιτικής ανοχής απέναντί τους.
Μείωση αριθμών, όχι κινδύνων
Ο IOM κατέγραψε 7.667 θανάτους το 2025 έναντι σχεδόν 9.200 το 2024. Η μείωση, όμως, δεν σημαίνει μεγαλύτερη ασφάλεια. Αντανακλά κυρίως τη μειωμένη καταγραφή λόγω του περιορισμού πόρων και όχι την εξάλειψη των κινδύνων. Η θάλασσα και οι έρημοι παραμένουν το ίδιο θανατηφόρες για όσους παρασύρονται σε παράνομες διαδρομές.
Η Μεσόγειος και ο Ατλαντικός ως μαζικοί τάφοι
Οι θαλάσσιες οδοί εξακολουθούν να είναι οι πιο φονικές, όπως αναφέρει το Reuters. Τουλάχιστον 2.108 άνθρωποι χάθηκαν στη Μεσόγειο το 2025 και άλλοι 1.047 στον Ατλαντικό προς τα Κανάρια Νησιά. Στην Ασία καταγράφηκαν περίπου 3.000 θάνατοι, πάνω από τους μισούς Αφγανοί, ενώ 922 άνθρωποι, σχεδόν όλοι Αιθίοπες, σκοτώθηκαν στο πέρασμα από την Υεμένη προς τα κράτη του Κόλπου, πολλοί σε τρία μαζικά ναυάγια.
Η «στήριξη» που σκοτώνει
Η συνέχιση αυτής της τραγωδίας το 2026, με 606 νεκρούς στη Μεσόγειο έως τις 24 Φεβρουαρίου, αποδεικνύει ότι κάθε ρητορική ή πρακτική που διευκολύνει την παράνομη μετανάστευση λειτουργεί ως μαγνήτης για τους διακινητές. Όσοι προωθούν την παράκαμψη των νόμων, κλείνουν το μάτι στα κυκλώματα και παρουσιάζουν το ταξίδι ως «διέξοδο», συμβάλλουν έμμεσα, αλλά καθοριστικά, σε ένα σύστημα που σκοτώνει.
Οι νεκροί δεν είναι στατιστική. Είναι το τίμημα της παράνομης διακίνησης ανθρώπων και της ανοχής σε αυτήν. Η πραγματική προστασία ζωών περνά από την καταπολέμηση των διακινητών, τη διάλυση των δικτύων τους και την ξεκάθαρη απόρριψη κάθε πολιτικής ή αφηγήματος που νομιμοποιεί μια θανατηφόρα παρανομία.
