Μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική ανάλυση του Shay Gal, που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Israel Hayom, φωτίζει τις βαθύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις της αμυντικής συμφωνίας «Ασπίδα του Αχιλλέα» ύψους 3 δισεκατομμυρίων ευρώ μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η συμφωνία αυτή δεν αποτελεί απλώς ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα αναχαίτισης, αλλά συνιστά τον θεμέλιο λίθο («Φάση Μηδέν») ενός ευρύτερου αποτρεπτικού και επιχειρησιακού δόγματος με την ονομασία «Οργή του Ποσειδώνα» (Poseidon), το οποίο θέτει ως τελικό αντικειμενικό σκοπό τον τερματισμό της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στην κατεχόμενη Κύπρο.
Η Κύπρος ως επιχειρησιακή απειλή και το δόγμα της «αναστροφής»
Η ανάλυση επισημαίνει ότι εάν η Άγκυρα μετατρέψει τα κατεχόμενα της βόρειας Κύπρου από στρατηγικό βάθος σε ορμητήριο και επιχειρησιακή βάση επιθέσεων κατά του Ισραήλ, τότε η ίδια η κατοχή μεταβάλλεται σε άμεση απειλή για το εβραϊκό κράτος. Σε αυτή την περίπτωση, η ισραηλινή στρατηγική δεν θα περιοριστεί στην απλή εξουδετέρωση των όπλων ή των εκτοξευτών, καθώς μια εκεχειρία που επιτρέπει στην Τουρκία να επανεξοπλιστεί θεωρείται απλή «αναπλήρωση», αλλά θα ενεργοποιήσει το δόγμα «Ποσειδώνας».
Η αφορμή για την εφαρμογή αυτού του δόγματος είναι συγκεκριμένη: μόλις η Τουρκία χρησιμοποιήσει τον κατεχόμενο βορρά ως όργανο πολέμου κατά του Ισραήλ, η σύγκρουση δεν μπορεί να τερματιστεί παρά μόνο με την πλήρη και μη αναστρέψιμη αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και την αποκατάσταση της ουσιαστικής κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ολόκληρη τη Μεγαλόνησο.
Η προληπτική λογική και η ανάγκη για μη αναστρέψιμη αποχώρηση
Όπως σημειώνεται, η περίπτωση της Κύπρου παρουσιάζει μεγαλύτερη δυσκολία από προληπτικά χτυπήματα όπως αυτό στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ στη Συρία, καθώς η τουρκική στρατιωτική παρουσία στο νησί είναι ήδη εδραιωμένη. Για τον λόγο αυτό, η στρατηγική τερματισμού της σύγκρουσης απαιτεί αυστηρά χρονοδιαγράμματα, δεσμευτικά ορόσημα, διεθνείς εγγυήσεις και μηχανισμούς επιβολής που θα διασφαλίζουν ότι η αποχώρηση των τουρκικών δυνάμεων θα καταστεί οριστική, στερώντας από την Άγκυρα τη δυνατότητα ανανεώσιμου βέτο.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι εγγυήτριες δυνάμεις και οι εσωτερικές ισορροπίες
Στο διπλωματικό πεδίο, ο Shay Gal τονίζει ότι το Ισραήλ αρνείται να εντάξει την κατεχόμενη Κύπρο στο νατοϊκό πλαίσιο που επιδιώκει η Τουρκία, καθώς το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν καλύπτει τα κατεχόμενα. Αντίθετα, η σύγκρουση μεταφέρεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να επικαλεστεί τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ (Άρθρο 42.7) χωρίς τουρκικό βέτο. Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο, ως εγγυήτρια δύναμη του 1960 που διατηρεί τις βάσεις στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια, καθίσταται μέρος της διευθέτησης, καθώς δεν μπορεί να επικαλείται δικαιώματα αγνοώντας τις υποχρεώσεις του.
Όσον αφορά την επόμενη μέρα, η ανάλυση διαχωρίζει σαφώς την τουρκοκυπριακή κοινότητα από την τουρκική κατοχή:
Γηγενείς Τουρκοκύπριοι: Δεν θεωρούνται αντίπαλοι. Τα συνταγματικά τους δικαιώματα, η περιουσία, η ασφάλεια και το καθεστώς τους διασφαλίζονται πλήρως εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Έποικοι: Αποτελούν ξεχωριστή νομική κατηγορία, η οποία θα αντιμετωπιστεί μέσω επαναπατρισμού, με την επιφύλαξη ατομικών ανθρωπιστικών εγγυήσεων.
Ο ρόλος της Αθήνας και η αποτροπή του status quo
Για να λειτουργήσει το δόγμα, απαιτείται πλήρης συντονισμός μεταξύ Ιερουσαλήμ, Αθήνας και Λευκωσίας πριν ξεσπάσει η κρίση. Η Ελλάδα, ενισχυμένη από την «Ασπίδα του Αχιλλέα», οφείλει να διατηρήσει το στρατηγικό της βάθος και να μην υποκύψει σε τουρκικό εξαναγκασμό στο Αιγαίο που θα την ανάγκαζε να στραφεί προς τα μέσα.
Κατά τον Shay Gal, η παθητικότητα της Αθήνας ή η αποδοχή μιας πρόωρης κατάπαυσης του πυρός που θα επανέφερε το status quo του 1974 θα συνιστούσε ιστορικό λάθος. Το δόγμα «Ποσειδώνας» διασφαλίζει ότι το όποιο βαρύ τίμημα μιας αντιπαράθεσης δεν θα αγοράσει την επιστροφή στην τουρκική κατοχή, αλλά την οριστική αποκατάσταση της κυπριακής κυριαρχίας.
