Το όνειρο της ιδιόκτητης κατοικίας μετατρέπεται σε πολυτέλεια για εκατομμύρια Ευρωπαίους.
Μια νέα ακαδημαϊκή μελέτη αποτυπώνει με τον πιο σκληρό τρόπο τη στεγαστική κρίση που πλήττει την Ευρώπη: το 72% του ευρωπαϊκού πληθυσμού ζει σε περιοχές όπου ο μέσος μισθός δεν επαρκεί για την αγορά κατοικίας 75 τετραγωνικών μέτρων, ακόμη και με ένα τυπικό στεγαστικό δάνειο 30 ετών.
Και η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα έντονο πρόβλημα.
Δουλεύεις μια ζωή και πάλι δεν φτάνει
Η μελέτη των Franziska Sielker και Selim Banabak από το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης βασίστηκε σε περισσότερες από 22 εκατομμύρια αγγελίες ακινήτων σε 31 ευρωπαϊκές χώρες. Το συμπέρασμα είναι αποκαλυπτικό: η σχέση ανάμεσα στους μισθούς και τις τιμές των κατοικιών έχει διαρραγεί.
Οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται πολύ ταχύτερα από τα εισοδήματα των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα η αγορά ενός τυπικού οικογενειακού σπιτιού να απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τις δυνατότητες της μεσαίας τάξης.
Και τα 75 τ.μ. που χρησιμοποιεί η μελέτη ως σημείο αναφοράς δεν αποτελούν κάποιο πολυτελές σπίτι. Αντιστοιχούν περίπου σε μια τυπική κατοικία δύο υπνοδωματίων.
Η Ελλάδα πληρώνει ακριβά τη στεγαστική κρίση
Για την Ελλάδα τα στοιχεία είναι ακόμη πιο ανησυχητικά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η μελέτη, απαιτούνται κατά μέσο όρο περίπου 15 χρόνια πλήρους ακαθάριστου εισοδήματος για την αγορά ενός τυπικού διαμερίσματος 70 τ.μ., μία από τις υψηλότερες αναλογίες στην Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή, ο μέσος πραγματικός ετήσιος μισθός υπολογίζεται γύρω στις 15.000 ευρώ, ενώ ο μέσος μηνιαίος μισθός πλήρους απασχόλησης κινείται περίπου μεταξύ 1.350 και 1.476 ευρώ.
Με απλά λόγια, για έναν εργαζόμενο που προσπαθεί να αγοράσει σπίτι, το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι τα ακίνητα είναι ακριβά. Είναι ότι οι μισθοί δεν επαρκούν για να τα φτάσουν.
Ούτε το ενοίκιο αφήνει περιθώρια
Η κατάσταση δεν είναι καλύτερη για όσους δεν μπορούν να αγοράσουν και στρέφονται στην ενοικίαση. Η ίδια έρευνα δείχνει ότι τέσσερις στους δέκα Ευρωπαίους ζουν σε περιοχές όπου η ενοικίαση ενός διαμερίσματος 50 τ.μ. απαιτεί πάνω από το ένα τρίτο του εισοδήματος του νοικοκυριού.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Τα ενοίκια απορροφούν μεγάλο μέρος του μισθού, δεν μένουν χρήματα για αποταμίευση και η αγορά κατοικίας απομακρύνεται ακόμη περισσότερο.
Οι νέοι πληρώνουν τον μεγαλύτερο λογαριασμό
Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα βαρύ για τις νεότερες γενιές. Η κατοικία που κάποτε αποτελούσε ένα φυσικό επόμενο βήμα για έναν εργαζόμενο ή μια οικογένεια μετατρέπεται πλέον σε έναν στόχο που απαιτεί χρόνια οικονομικής πίεσης, υψηλό εισόδημα ή σημαντική οικογενειακή βοήθεια.
Και όταν το ίδιο νοικοκυριό πρέπει να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα ενοίκιο, κόστος ζωής, ενέργεια και αυξημένες τιμές αγαθών, η δυνατότητα δημιουργίας οικογένειας γίνεται ακόμη δυσκολότερη.
Η έρευνα επισημαίνει μάλιστα ότι η εισοδηματική στήριξη μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με τον περιορισμό των τιμών των κατοικιών για να γίνει ξανά η στέγαση προσιτή.
Η ιδιοκτησία γίνεται προνόμιο
Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια στεγαστική κρίση που δεν αφορά πλέον μόνο τους χαμηλόμισθους. Αφορά όλο και μεγαλύτερο μέρος της μεσαίας τάξης.
Στην Ελλάδα, όπου οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί σε σχέση με το κόστος ζωής και οι τιμές των ακινήτων έχουν αυξηθεί σημαντικά, το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο.
Για μια ολόκληρη γενιά, το ερώτημα πλέον δεν είναι «ποιο σπίτι θα αγοράσω;». Είναι αν θα μπορέσω ποτέ να αγοράσω σπίτι.
