Νέα «λύση» για την πρόσβαση των κατοίκων της επαρχίας στα μετρητά προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, την ώρα που οι τράπεζες αποσύρουν σταδιακά ΑΤΜ από μικρά και απομακρυσμένα χωριά.
Το θέμα ήρθε στη Βουλή μετά από ερώτηση του βουλευτή Ιωαννίνων Γιάννη Τσίμαρη, με αφορμή την αρχική απόφαση της Τράπεζας Πειραιώς να απομακρύνει το μοναδικό ΑΤΜ από το Δελβινάκι Ιωαννίνων.
Η απάντηση του υπουργείου, ωστόσο, προκαλεί εύλογα ερωτήματα: ως εναλλακτική λύση αναφέρεται η δυνατότητα ανάληψης μετρητών από σημεία λιανικής, όπως καταστήματα και καφενεία, ώστε να καλύπτεται το κενό που δημιουργείται από την απουσία ΑΤΜ.
Από το ΑΤΜ… στο καφενείο!
Η λογική που περιγράφεται είναι ότι, σε περιοχές όπου η τραπεζική παρουσία είναι περιορισμένη, οι κάτοικοι θα μπορούν να εξυπηρετούνται από επιχειρήσεις λιανικής που θα παρέχουν δυνατότητα ανάληψης μετρητών.
Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο: σε πολλά μικρά χωριά, όπου πλέον μπορεί να έχει απομείνει μόλις ένα καφενείο, αυτό καλείται ουσιαστικά να καλύψει μια ανάγκη που μέχρι σήμερα εξυπηρετούσε το τραπεζικό σύστημα.
Μάλιστα, πολλά από αυτά τα καταστήματα λειτουργούν παράλληλα ως μικρά παντοπωλεία και αποτελούν τα τελευταία σημεία εμπορικής δραστηριότητας στις συγκεκριμένες περιοχές.
Δεν καταργούνται όλα τα ΑΤΜ – αλλά το πρόβλημα παραμένει
Χρειάζεται πάντως μια σημαντική διευκρίνιση: δεν προκύπτει ότι το υπουργείο καταργεί όλα τα ΑΤΜ στην επαρχία ούτε ότι κάθε καφενείο θα μετατραπεί υποχρεωτικά σε… τραπεζικό υποκατάστημα.
Η συζήτηση αφορά ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο που εξετάζει τη δυνατότητα ανάληψης μετρητών από επιχειρήσεις λιανικής, ακόμη και χωρίς αγορά προϊόντος, ειδικά σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε ΑΤΜ είναι περιορισμένη.
Ωστόσο, η εξέλιξη εγείρει ένα κρίσιμο ερώτημα: είναι δυνατόν η αποχώρηση των τραπεζών από την ελληνική επαρχία να αντιμετωπίζεται με τη μεταφορά της ευθύνης στα καφενεία και τα μικρά καταστήματα;
Το χαρακτηριστικό παράδειγμα του Δελβινακίου
Στο Δελβινάκι, η Τράπεζα Πειραιώς είχε αποφασίσει αρχικά να απομακρύνει το μοναδικό ΑΤΜ της περιοχής.
Τελικά, το ΑΤΜ επανεγκαταστάθηκε, αφού ο Δήμος Πωγωνίου παρενέβη και ανέλαβε το κόστος λειτουργίας και συντήρησής του.
Η περίπτωση αυτή δείχνει και το μεγαλύτερο πρόβλημα: όταν μια τράπεζα θεωρεί ότι ένα ΑΤΜ δεν είναι οικονομικά βιώσιμο, το κόστος διατήρησής του μπορεί να μετακυλίεται στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Και πλέον, ως εναλλακτική, εξετάζεται η αξιοποίηση των ίδιων των μικρών επιχειρήσεων της επαρχίας.
Η επαρχία αδειάζει και η τραπεζική παρουσία συρρικνώνεται
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για ηλικιωμένους, κατοίκους ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών και ανθρώπους που δεν είναι εξοικειωμένοι με την ηλεκτρονική τραπεζική.
Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών μπορεί να περιορίζει την ανάγκη φυσικής παρουσίας τραπεζών στις μεγάλες πόλεις, όμως στα μικρά χωριά η πρόσβαση στα μετρητά παραμένει καθημερινή ανάγκη.
Και έτσι, ενώ τα τραπεζικά καταστήματα και τα ΑΤΜ αποσύρονται από την ελληνική επαρχία, η λύση που βρίσκεται στο τραπέζι είναι οι αναλήψεις από… το καφενείο.
Μια εξέλιξη που αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς θέτει ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα αν η ελληνική περιφέρεια εγκαταλείπεται σταδιακά στην τύχη της.
