Η εισβολή δεκάδων χιλιάδων παράνομων μεταναστών έχει μετατρέψει τη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακα στις βόρειες ακτές της Αφρικής, σε μια πόλη υπό κατάρρευση, με αυτοσχέδιες σκηνές από πλαστικά και υφάσματα να απλώνονται κατά μήκος της άλλοτε δημοφιλούς παραλίας Playa del Trampolín, ανάμεσα σε βαλίτσες, στρώματα και σκουπίδια, σύμφωνα με επιτόπιο ρεπορτάζ της βρετανικής Sun.
Χιλιάδες παράνομοι μετανάστες παραμένουν
Η κατάσταση διαμορφώθηκε μετά τη μαζική άφιξη περίπου 80.000 παράνομων μεταναστών στη Θέουτα μέσα σε διάστημα δύο ημερών, πριν από περίπου πέντε εβδομάδες. Παρά τις δεσμεύσεις της ισπανικής κυβέρνησης ότι οι νεοαφιχθέντες θα απομακρύνονταν, εκτιμάται ότι χιλιάδες παραμένουν ακόμη στον θύλακα. Ο ακριβής αριθμός αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας.
Η ισπανική αστυνομική ένωση CEP κάνει λόγο για περίπου 10.000 παράνομους μετανάστες, μεταξύ των οποίων 1.400 έως 1.600 ανήλικοι, ενώ η πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Εργοδοτών της Θέουτα, Arantxa Campos, ανεβάζει τον αριθμό κοντά στις 15.000. Μόλις περίπου το 20% φιλοξενείται σε οργανωμένες δομές, ενώ οι υπόλοιποι έχουν καταφύγει σε παραλίες, δρόμους και αυτοσχέδιους καταυλισμούς στα μόλις 7,1 τετραγωνικά μίλια του θύλακα, ο οποίος υπό κανονικές συνθήκες έχει πληθυσμό περίπου 85.000 κατοίκων.
Σχεδόν μία σεξουαλική επίθεση την ημέρα
Η απότομη αύξηση του πληθυσμού έχει προκαλέσει έντονες πιέσεις στις τοπικές υποδομές, ενώ οι αρχές βρίσκονται αντιμέτωπες και με σοβαρά ζητήματα δημόσιας ασφάλειας. Σύμφωνα με τον Sebastian Sutzl, επικεφαλής της αστυνομικής ένωσης CEP στη Μαδρίτη, η εγκληματικότητα στη Θέουτα έχει αυξηθεί έως και οκτώ φορές σε σχέση με την περίοδο πριν από τη μαζική άφιξη. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για τις σεξουαλικές επιθέσεις.
Η επικεφαλής εισαγγελέας Silvia Rojas έχει αναφέρει ότι καταγράφεται κατά μέσο όρο σχεδόν μία σεξουαλική επίθεση την ημέρα, με αρκετές από τις υποθέσεις να αφορούν ανηλίκους. Μόνο μέσα στον Αύγουστο καταγράφηκαν 23 σεξουαλικές επιθέσεις σε βάρος τόσο κατοίκων όσο και μεταναστών, εννέα εκ των οποίων είχαν ως θύματα παιδιά. Μεταξύ των υπόπτων βρίσκονται Μαροκινοί μετανάστες, αλλά και Ισπανοί καθώς και ένας Βέλγος υπήκοος.
«Δεν υπάρχει νόμος εδώ»
Μία από τις γυναίκες που μίλησαν για την κατάσταση είναι η 18χρονη Hasnaa Ramsi από την Καζαμπλάνκα, η οποία κατήγγειλε στις αρχές περιστατικό σε βάρος της, χωρίς να θελήσει να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. «Ήταν πολύ άσχημο και δεν θέλω να μιλήσω γι’ αυτό», είπε. Η ίδια έφτασε στη Θέουτα μαζί με τη φίλη της Oumaim Azzaoui, 25 ετών, κολυμπώντας για περίπου μισή ώρα στα νερά που χωρίζουν το Μαρόκο από τον ισπανικό θύλακα. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι ακολούθησαν την ίδια επικίνδυνη διαδρομή, με τουλάχιστον 100 να έχουν χάσει τη ζωή τους προσπαθώντας να φτάσουν στις ισπανικές ακτές.
Ο 21χρονος Fares Haroun από το Σουδάν, έφτασε επίσης κολυμπώντας στη Θέουτα στις 31 Ιουλίου, αφού ένας φίλος τού μετέφερε ότι «τα σύνορα είναι ανοιχτά». Ο ίδιος παραδέχεται ότι γνωρίζει πως μεγάλο τμήμα της τοπικής κοινωνίας δεν επιθυμεί την παραμονή των μεταναστών, ενώ υποστήριξε ότι φίλος του δέχθηκε επίθεση με μαχαίρι. «Οι ντόπιοι μας μισούν και μας λένε να γυρίσουμε σπίτια μας», είπε. Ο 21χρονος Mohammed Achaoui από την Ταγγέρη δηλώνει ότι η πραγματικότητα που συνάντησε απέχει πολύ από αυτό που περίμενε. «Ήρθα για μια καλύτερη ζωή, αλλά αρχίζω να χάνω την ελπίδα μου. Δεν υπάρχει νόμος εδώ. Με έχουν επιτεθεί και έχουν προσπαθήσει να με κλέψουν. Αυτό συμβαίνει κάθε βράδυ», ανέφερε.
Η Playa del Trampolín άλλαξε όψη
Η εικόνα στην Playa del Trampolín αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό αποτύπωμα της κρίσης. Άστεγοι παράνομοι μετανάστες κοιμούνται πάνω σε βρώμικα στρώματα στους δρόμους που οδηγούν προς το λιμάνι, ενώ κατά μήκος της παραλίας υπάρχουν δεκάδες αυτοσχέδιες κατασκευές. Άνδρες ψαρεύουν πάνω σε βράχια, άλλοι πλένονται στη θάλασσα, ενώ σε ένα σημείο είχε δημιουργηθεί ακόμη και αυτοσχέδιος χώρος προσευχής από πλαστικά μπουκάλια γεμάτα με άμμο. Σε άλλο τμήμα της ακτής, λύματα κατέληγαν προς το Στενό του Γιβραλτάρ, ενώ στις δημόσιες τουαλέτες σχηματίζονταν μεγάλες ουρές.
Περιπολικά και οχήματα αντιμετώπισης ταραχών πραγματοποιούν συνεχείς περιπολίες, ενώ για να ενισχυθούν οι τοπικές δυνάμεις έχουν μεταφερθεί επιπλέον 500 στελέχη της Guardia Civil, τα οποία προστέθηκαν στους περίπου 1.100 αστυνομικούς και στρατιωτικούς που ήδη βρίσκονται στη Θέουτα. Η παραλία βρέθηκε στο επίκεντρο και ενός περιστατικού που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, όταν ένα μικρό δελφίνι βρέθηκε νεκρό και φωτογραφίες με το σώμα του να σηκώνεται στον αέρα διαδόθηκαν στα social media.
Η οργή των κατοίκων και η πολιτική σύγκρουση
Η κατάσταση έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση και στην τοπική κοινωνία. Ο 45χρονος φωτογράφος Manu Roman, πατέρας ενός παιδιού, χαρακτήρισε όσα συνέβησαν «εισβολή» και υποστήριξε ότι πολλοί κάτοικοι αισθάνονται πλέον ανασφάλεια στους δρόμους. Παράλληλα, η Arantxa Campos υποστηρίζει ότι κανείς δεν γνωρίζει τον ακριβό αριθμό ή την ταυτότητα όλων όσοι βρίσκονται στον θύλακα, καθώς πολλοί δεν διαθέτουν έγγραφα, ενώ οι συνθήκες οδήγησαν ακόμη και στην ακύρωση του ετήσιου τοπικού φεστιβάλ.
Το μεταναστευτικό έχει εξελιχθεί πλέον και σε μείζον πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ. Σύμφωνα με δημοσκοπικά στοιχεία, σχεδόν εννέα στους δέκα Ισπανούς θεωρούν ότι το Μαρόκο είχε ρόλο στη μαζική διέλευση, ενώ η πλειονότητα αξιολογεί αρνητικά τη διαχείριση της κρίσης από τον Ισπανό πρωθυπουργό.
Η άρνηση Σάντσεθ
Οι μαζικές αφίξεις αποδίδονται εν μέρει σε φήμες που διαδόθηκαν μέσω των social media ότι «η Ισπανία είναι ανοιχτή» και πως η διάβαση των συνόρων είχε γίνει εύκολη και ασφαλής. Κάτοικοι της Θέουτα έχουν καταγγείλει ακόμη ότι ξένοι αστυνομικοί καθοδηγούσαν ανθρώπους προς τα σύνορα, συνδέοντας τα γεγονότα με τη μακροχρόνια διεκδίκηση της Θέουτα και της Μελίγια από το Μαρόκο.
Άλλοι υποστηρίζουν ότι η απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να νομιμοποιήσει περίπου 500.000 μετανάστες χωρίς έγγραφα που ζούσαν ήδη στην ηπειρωτική χώρα δημιούργησε την εντύπωση ότι η Ισπανία είχε μετατραπεί σε ευκολότερη πύλη εισόδου προς την Ευρώπη. Ο Πέδρο Σάντσεθ, πάντως, απορρίπτει ότι υπάρχουν αποδείξεις για οργανωμένο σχέδιο από την πλευρά του Μαρόκου, δηλώνοντας ότι καμία ισπανική ή ευρωπαϊκή υπηρεσία ούτε διεθνής οργανισμός έχει παρουσιάσει στην κυβέρνησή του «στέρεα στοιχεία».
Κινητοποιήσεις σε 200 πόλεις
Οι αντιδράσεις έχουν ήδη μεταφερθεί και στην ηπειρωτική Ισπανία, με κινητοποιήσεις να πραγματοποιούνται σε περίπου 200 πόλεις, ενώ στη Μαδρίτη συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, με την ένταση να οδηγεί και σε συγκρούσεις με την αστυνομία.
Πέντε εβδομάδες μετά τη μαζική άφιξη, η Θέουτα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση: χιλιάδες παράνομους μετανάστες χωρίς σταθερή στέγη, υπερφορτωμένες δομές, αυξημένη αστυνομική παρουσία και μια τοπική κοινωνία που δηλώνει ότι έχει φτάσει στα όριά της.
