Η προοπτική επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ περιπλέκεται εκ νέου, καθώς το Ιράν έθεσε ενώπιον των Ηνωμένων Πολιτειών μια μακρά σειρά απαιτήσεων που πρέπει πρώτα να ικανοποιηθούν.
Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και των κυρώσεων, η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή, η καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, με την Τεχεράνη να ξεκαθαρίζει πως χωρίς αυτούς τους όρους ο κρίσιμος εμπορικός διάδρομος θα παραμείνει κλειστός.
Οι απαιτήσεις της Τεχεράνης
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, δήλωσε το Σάββατο πως τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά μέχρι οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποδεχθούν τους συγκεκριμένους όρους που θέτει η ιρανική πλευρά. Σε ανακοίνωση που μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Ζολγκάντρ απαρίθμησε αναλυτικά τις απαιτήσεις της Τεχεράνης:
- άρση ναυτικού αποκλεισμού και κυρώσεων,
- απόσυρση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή,
- πολεμικές αποζημιώσεις και
- αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Παράλληλα, ζήτησε να σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον συμμάχων του Ιράν στην περιοχή, καθώς και οι απειλές κατά της ίδιας της χώρας. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με τη νέα λίστα απαιτήσεων.
Διαπραγματεύσεις Ιράν-Ομάν
Οι δηλώσεις Ζολγκάντρ έρχονται καθώς το Ιράν και το Ομάν βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ, τα οποία βρίσκονται μεταξύ των δύο χωρών. Η Τεχεράνη είχε ουσιαστικά κλείσει τα Στενά ως αντίποινα για τις επιθέσεις που είχαν εξαπολύσει εναντίον της οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τον Φεβρουάριο.
Μέχρι τώρα υπήρχαν προσδοκίες πως μια συμφωνία ανάμεσα σε Ιράν και Ομάν θα μπορούσε σύντομα να επιτρέψει την επανέναρξη της εμπορικής ναυσιπλοΐας, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών ενέργειας. Η νέα λίστα απαιτήσεων, ωστόσο, φαίνεται να ανατρέπει αυτά τα δεδομένα.
Πολιτική πίεση στον Τραμπ
Οι νέοι όροι ενδέχεται να αυξήσουν την πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ να εξετάσει ορισμένες από τις απαιτήσεις της Τεχεράνης, ιδίως εφόσον επιθυμεί να περιορίσει το ενεργειακό κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές, σε μια περίοδο όπου οι τιμές ενέργειας αποτελούν πολιτικό κίνδυνο για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Αμφιβολίες και πριν τη νέα λίστα
Ακόμη και πριν από τις δηλώσεις Ζολγκάντρ, Ιρανοί αξιωματούχοι είχαν αφήσει να εννοηθεί πως η επαναλειτουργία των Στενών δεν ήταν τόσο κοντά όσο φαινόταν. Ο εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Μοχεμπί, δήλωσε πως το άνοιγμα του θαλάσσιου διαδρόμου «δεν εξαρτάται από τις διαπραγματεύσεις Ιράν-Ομάν».
Σε δηλώσεις του στο Tasnim, μέσο που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, ανέφερε πως όλα θα εξαρτηθούν από το αν «οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδεχθούν πλήρως τους όρους του Ιράν», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει τότε ποιοι ήταν αυτοί οι όροι, πέραν της απαίτησης η Ουάσινγκτον να μην παρεμβαίνει στις διαπραγματεύσεις της Τεχεράνης με το Ομάν ή άλλες χώρες.
«Πολύ κοντά» σε συμφωνία, λέει ο Αραγτσί
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε από την πλευρά του πως η Τεχεράνη και το Μουσκάτ βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία, διευκρινίζοντας ωστόσο πως αυτό δεν σημαίνει αυτόματα και άμεσο άνοιγμα των Στενών.
Όπως ανέφερε, η επαναλειτουργία τους εξαρτάται και από άλλους όρους, μεταξύ των οποίων η αποζημίωση του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες για παραβιάσεις του Μνημονίου της Ισλαμαμπάντ, όπως υποστηρίζει η Τεχεράνη, της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που είχαν υπογράψει οι δύο χώρες τον περασμένο Ιούνιο, ύστερα από διαμεσολάβηση του Πακιστάν.
