Νέο τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ. Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν «πολύ σύντομα», διαφορετικά το Ιράν θα υποστεί «πολύ δυνατά» πλήγματα. Την ίδια ώρα, δημοσίευμα του Axios κάνει λόγο για σχέδιο προσωρινής συμφωνίας 60 ημερών, χωρίς ωστόσο να έχει οριστικοποιηθεί.
«Είχαμε πολύ καλές συνομιλίες», υποστήριξε ο Αμερικανός πρόεδρος, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Καλιφόρνια, επαναλαμβάνοντας εξάλλου πως το Ιράν επιδιώκει συμφωνία.
«Έχω χρόνο», είπε ακόμα ο Τραμπ ερωτηθείς σχετικά με τον πόλεμο, που διαρκεί πάνω από πέντε μήνες, ενώ οι βουλευτικές εκλογές του μέσου της προεδρικής θητείας πλησιάζουν στον ορίζοντα.
Σχέδιο προσωρινής συμφωνίας
Κατά τον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios, που επικαλείται δυο «πηγές στην περιοχή», συζητείται συμφωνία για προσωρινή διευθέτηση, διάρκειας 60 ημερών, ανάμεσα στο Ομάν και στο Ιράν.
Η προκαταρκτική συμφωνία, η οποία σύμφωνα με το ρεπορτάζ μπορεί να ανακοινωθεί εντός της ημέρας, προβλέπει πως όλα τα πλοία που εισέρχονται στα Στενά θα ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή, στα ιρανικά χωρικά ύδατα, και όλα όσα εξέρχονται θα περνούν από τα χωρικά ύδατα του Ομάν, χωρίς χρέωση.
Την περίοδο αυτή εξήντα ημερών, εν αναμονή οριστικής συμφωνίας, το τμήμα των Στενών ανάμεσα στις δυο χώρες θα αποναρκοθετηθεί, πάντα κατά το κείμενο, που σημειώνει ότι δεν έχει οριστικοποιηθεί κάτι ακόμη.
Για «πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και το Ομάν είχε κάνει λόγο ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. «Δεν έχει συναφθεί ακόμη καμιά οριστική συμφωνία», είπε, αλλά «ελπίζουμε πως αυτό θα γίνει πολύ σύντομα».
Από την πλευρά του ο Αμερικανός υπουργός Σκοτ Μπέσεντ μίλησε στο CNBC περί συμφωνίας που θα μπορούσε να κλειστεί «σήμερα ή αύριο» (σ.σ. χθες Τρίτη ή σήμερα Τετάρτη) για να «ξανανοίξουν τα Στενά».
Το Κατάρ, χώρα η οποία μεσολαβεί, μαζί με το Πακιστάν και το Ομάν, έκανε λόγο για προσπάθειες «σε εξέλιξη» για να «βρεθεί βραχυπρόθεσμη λύση που θα επέτρεπε να ξαναρχίσει ο διάλογος», διά στόματος του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών του εμιράτου Ματζίντ αλ Ανσάρι.
«Αποκλιμάκωση των εντάσεων»
Χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο εμίρης του Κατάρ σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι συζήτησαν τηλεφωνικά σχετικά με τις προσπάθειες προκειμένου να υπάρξει «αποκλιμάκωση των εντάσεων» ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη και «επαναπροσέγγιση των δυο πλευρών», ανέφερε το παλάτι.
Καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, η τιμή του πετρελαίου πέφτει. Το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, υποχώρησε χθες κατά 5,26% στα 79,36 δολάρια, στο χαμηλότερο επίπεδο από τη 10η Ιουλίου.
Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», καταρχήν συμφωνία της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, υποτίθεται πως σηματοδοτούσε την έναρξη διαδικασίας διάρκειας 60 ημερών – ανανεώσιμης – για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τη ρύθμιση των ζητημάτων που εκκρεμούσαν, ιδίως του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν.
Και ακόμη επέτρεψε να ξαναρχίσει η κίνηση στα Στενά του Ορμούζ, πέρασμα στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν την επομένη του ξεσπάσματος του πολέμου, την 28η Φεβρουαρίου. Σε αντίποινα, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.
Όμως η νηνεμία δεν διήρκεσε. Οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν στις αρχές Ιουλίου, κάνοντας κομματάκια τη συμφωνία. Το Ιράν ξανάκλεισε τα Στενά αφού ξανάρχισαν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί κι όσα πλοία αποπειρώνται να το διασχίσουν χωρίς άδεια της Τεχεράνης ενίοτε το πληρώνουν πολύ ακριβά.
Τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη, φορτηγό ελληνικών συμφερότων που το επιχείρησε χτυπήθηκε από βλήμα, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά. Ένα μέλος του πληρώματος αγνοείται, σύμφωνα με τη βρετανική εταιρεία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας Vanguard Tech.
Το Ιράν διέψευσε τη Δευτέρα ότι διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. «Δεν διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Διαπραγματευόμαστε με το Ομάν, για να εγγυηθούμε την ασφαλή διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ», είπε ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.
Η διάψευση προκάλεσε την οργή του Αμερικανού προέδρου.
Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απειλούσε ότι θα διέτασσε να «χτυπηθεί δυνατά» η Ισλαμική Δημοκρατία, προτού ανακρούσει πρύμνα και ανακοινώσει πως ανέβαλε σχεδιαζόμενους μαζικούς βομβαρδισμούς σε συνεργασία με το Ισραήλ. Η νέα αναστροφή του Ντόναλντ Τραμπ είναι πάγια τακτική του, κινείται από την αρχή του πολέμου στο εκκρεμές από τις απειλές περί καταστροφικών βομβαρδισμών στις αναγγελίες περί τερματισμού της κρίσης.
Ναυάγιο
Η Τεχεράνη δεν θέλει επαναφορά στην προπολεμική κατάσταση και δεν επιτρέπει στα πλοία που θέλουν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ να ακολουθούν παρά μόνο μια πορεία, κατά μήκος των ακτών της. Επιμένει να διατηρήσει τον έλεγχο του περάσματος και να προχωρήσει στην επιβολή τελών, κάτι που απορρίπτουν η Ουάσιγκτον και άλλες χώρες και αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
«Είμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για πορεία αποδεκτή κι από τα δυο μέρη – ούτε τη βόρεια, ούτε τη νότια -, με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων μας και της ασφάλειάς μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ του Ιράν Μπαγαεΐ το σαββατοκύριακο.
Στην Ερυθρά θάλασσα, νέο μέτωπο που ξανάνοιξε με την επανέναρξη εχθροπραξιών στα μέσα Ιουλίου ανάμεσα στους αντάρτες Χούθι της Υεμένης, που πρόσκειται στο Ιράν, και τη Σαουδική Αραβία, ινδικό πλοίο βυθίστηκε χθες, έπειτα από επίθεση που υπέστη, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Υεμενίτης αξιωματούχος.
Οι αρχές της Ινδίας ανακοίνωσαν ότι τα 14 μέλη του πληρώματος του σκάφους διασώθηκαν. Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, που ουσιαστικά εδρεύει στη Σαουδική Αραβία, απέδωσε την επίθεση στους Χούθι.
